St. Hans i urbant miljø

I går var det St. Hans-aften, eller jonsok som eg som nynorskskrivar helst burde kalle denne markøren av at vi no atter går mot mørkare tider. Også denne gongen måtte eg finne på noko på eiga hand, sambueren er på padletur med kompisane som vanleg på denne tida. Det vart til at eg på ettermiddagen sette meg på bussen til byen, der eg steig av ved bystasjonen for så å sette kurs gjennom Strømgaten mot Nygårdsparken, denne perla av ein park, formgjeven i si tid etter engelsk mønster.

Nygårdsparken

Eg har ein god del minne frå denne parken, mange av dei er slett ikkje gode. Gjennom fleire tiår var Nygårdsparken tilhaldsstad for rusbrukarar og det var sjølvsagt ikkje så kjekt for andre som ikkje låg under for slike laster. Men Bergen kommune tok grep, vekk skulle dei uønska individa og deira lyssky aktivitetar, no skulle parken bli ein triveleg stad for alle. Desse individa måtte no finne seg andre plassar, det vart ny samlingsplass i fotgjengarundergangen på Laksevågsida, då vart det skikkeleg ille. For å få dei vekk derfrå laga kommunen ein ny «park» for målgruppa, nær Strax-huset. Der vart det heller ikkje nokon idyll, viste det seg snart.

Tilbake til Nygårdsparken. Etter år med oppgradering av parken må ein seie at ein har lukkast med det. Det er tilrettelagt for leik og opphald, det er komen ein kafè der det tidlegare var diverse handel av illegale stoff, og på haugen der dei mest utslåtte heldt til er det blitt riktig flott, bl.a. med klatretunnel, truleg helst berekna for born, eg er neppe i målgruppa. Elles er parken seg sjølv lik når en kjem lenger ned, ved fontena, dammen og bruene. Det er forresten interessant å merke seg kven som er brukarane av parken. I går var dei fleste der familiar med andre tungemål. Folk frå andre nasjonalitetar har truleg andre preferansar når det gjeld friluftsliv, det kjenner seg nok meir heime i byparkar enn ute i skog og hei. (Bileta under er tekne tidlegare, på den tida studentane på Nygårdshøyden gjerne ser sitt snitt til å lufte seg i parken).

fullsizeoutput_3983 — Kafé i øvre del av Nygårdsparken

fullsizeoutput_39ac — I nedre del av Nygårdsparken kan ein slange seg i graset

Møhlenpris

Men eg skulle vidare, eg hadde tenkt meg ein visitt til Møhlenpris, bydelen ein kjem til når en går ut av Nygårdsparken i retning Puddefjorden og Laksevåg. Møhlenpris er den mest reinspikka urbane bydelen i Bergen, med ein aura av urbant byliv. På eit nokså konsentrert område finn ein Cornerteatret med vinbar og uteservering, Bergen kaffebrenneri, bystrand, idrettsplass med meir. Institusjonar som BI og Vilvitesentret ligg like ved, for å nemne noko. Og sjølvsagt idrettsplassen som har gitt namn til teatret, plassen har nemleg fått kappa av eit hjørne slik at det er problem med å sette cornerskot. Den nye gang- og sykkelbrua «Småpudden» til Damsgård og Laksevågsida har trekt bydelane på begge sider av Damsgårdsundet saman. Ei storstilt bustadbygging på andre sida har vore med på å skape liv også på gamle Møhlenpris.

Eg unte meg eit glas kvitvin på plassen utafor Cornerteatret, der eg kunne sitje ei stund og studere folkelivet. Det er nok blitt det ein gjerne kallar ein plass for hipsterar, her er mykje fullskjegg, unge familiar og barnevogner. Få på min alder. Litt som Bergens svar på Grünerløkka kanskje. Det såg ut til at det skulle brennast bål her seinare på kvelden, det var plassert ei bålpanne der som truleg skulle takast i bruk. Folk var det også som nytta badestranda.

Badestranda ved Damsgårdsundet. Frå andre sida av sundet kjem folk gåande og syklande over brua «Småpudden».

Dei vanskelege namna

Som eit ekko frå «Black lives matter» og opptøyer i samband med markeringar mot rasisme og tidlegare slaveri, har det også her i Bergen reist seg røyster som vil ha fjerna stadnamn som har fått namn etter folk som hadde tilknyting til slavehandel. Møhlenpris (opphavleg Vestre Sydnes) har sitt namn etter forretningsmannen og gründaren Jørgen Thormøhlen. Thormøhlen var blant mykje anna hovedeigar i fartøyet Cornelia, som i 1673 seilte til Vest-Afrika med brennevin og kramvarer og som det første dansk-norske skip førte slavar – 103 i talet – over til St. Thomas i Karibia.

No er det vel ikkje slik at folk flest i dag assosierer bydelen Møhlenpris med rasisme og slaveri. «Møllaren» har tvertimot tatt mål av seg til å vere ein inkluderande bydel, blant anna har sportsklubben Djerv bidrege til dette. Det går an å ta avstand frå tidlegare tiders misgjerningar utan å rive ned noverande navneskilt og minnesmerke. Historia er no ein gong slik den er. Ein skapar ikkje meir kunnskap og betre haldningar av å fråta ein bydel eit innarbeidd namn. Omdøyping av gater kan likevel vere gode løysingar der ein ønskjer å heidre andre som har gjort seg fortent til det. Det er for eksempel alt for få kvinner som har fått gater oppkalla etter seg.

Thormøhlens gate – oppkalla etter eigar av slaveskip,

Så reiste eg heim med bussen som faktisk har eit stopp her på Møhlenpris, ved Puddefjordsbrua. Så om ein ønskjer seg vekk frå Lønborg der urbant byliv dessverre er mangelvare, er Møhlenpris berre ei bussreise unna.

Og resten av St. Hanskvelden? Då sat eg ute på terrassen med noko godt i glaset og skua ut over hagen, Helleneset og Byfjorden. Ikkje eit bål å sjå over på andre sida, på Askøy. St. hans-feiringa er ikkje slik den var. I mi første tid her i Bergen var det til og med offentleg St.Hans-feiring på Helleneset, ikkje at eg saknar det akkurat.

Posta juni 24, 2020juni 28, 2020 av livsundheim 0

Tromsø: TIFF, turisme og tomme rom

Som punktum for mitt årlege midtvintersbesøk i nord har eg vore på bytur til Tromsø. Det viktigaste ærendet hit var sjølvsagt filmfestivalen og sosiale aktivitetar rundt denne, med familie og venner. Men også med sideblikk på byutvikling.

Festivalbyen Tromsø

TIFF – Tromsø internasjonale filmfestival – finn stad rundt datoen då mørketida slepp taket. I år var festivalen arrangert for 28. gong, i tidsrommet frå 15. til 21. januar, dato for sjølvaste soldagen. Sola nekta å vise seg utilslørt akkurat i år, men vêret legg uansett ikkje nokon dempar på stemninga i ishavsbyen. Men holkeføret var utfordrande. Tromsø er ein by med bratte bakkar. Eg hadde investert i nye (og dyre) broddar og gjekk derfor relativt stødig nedover mot sentrum, utan uhell. Tryggast med piggane ute av og til.

Festivalen har gjennom åra opparbeidd seg status som ein av dei filmfestivalane ein reknar med, både på landsbasis og internasjonalt. Samanlikna med Bergen sin festival – BIFF – er det påfallande kor mykje meir TIFF set sitt preg på byen. Det verkar òg som om det er eit større apparat i sving. Dei to festivalane har mykje den same programprofilen. Men i Tromsø er det nokre hakk meir omstendelig å vere festivalpublikum. Det er ikkje nok å ha billettar, ein må i tillegg kjøpe armband som fungerer som inngangsbevis på alle forestillingane. Men som erfaren festivalgjengar finn ein seg vel etter kvart i slikt.

I løpet av tre heile dagar i byen fekk eg med meg seks filmar. Det er mildt sagt ein brøkdel i forhold til det imponerande tilbodet – både kvalitativt og kvantitativt. Det er no eigentleg greitt å fordøye filmane litt før ein halsar over til neste. Og så må ein jo ha tid til det sosiale med kafébesøk innimellom.

Det vart ei god blanding filmar frå ulike verdenshjørne. Frå den sjarmerande japanske «Rent a cat» til «Aleppos fall» (dokumentar frå dei siste forgjeves kampane frå ei ikkje heilt velorganisert motstandsgruppe), til «the Nile Hilton Incident» (om eit gjennomkorrupt politikorps i Kairo, Egypt), «There is a house here» (om inuittar i Nunuvut i det nordlege Canada), «The Deep» (basert på ei sann historie om ein mirakuløst overlevande etter eit forlis ved Vestmannaeyar på Island i 1984) og » On the other side» (om kompliserte familietilhøve som følgje av krigen på Balkan).

Under TIFF er alle serveringsstader i byen stappfulle. Festivalen har utvilsamt mykje å seie for botnlina i restaurantbransjen. Eg veit ingen andre norske byar der kafear, pubar og restaurantar så til dei grader preger sentrum. Og folk tar seg fri frå jobben.

Egon Holstad i lokalavisa iTromsø har oppsummert TIFF-fenomenet i Tromsø på ein dekkjande måte i «Takk for i år – vi sees igjen». Han skriv bl.a.:

………Men TIFF hadde neppe fungert hvor som helst. TIFF er nemlig en gjenspeiling av byen Tromsø, der restaurantene har kø fra de åpner til de stenger, der vannhullene har bul på veggene av tørste tiffere, og der de samme fine fruene fortsatt spiser lunch og nipper til vin, fremdeles med både diksjon og dannelse noenlunde intakt. Og de fleste av dem har vært på film.

……….Rare søringer og utlendinger med alpelue og flagrende gevanter svinser rundt, og langs de mange bardiskene henger det sågar masse journalister, regissører og skuespillere og tilårskomne visesangere fra Bergen, alle med bånd rundt halsen som et godt synlig TIFF-plastkort dingler fra, slik at alle – om noen skulle være i tvil – skal skjønne at de er litt ekstra spesielle……

Ein av byens populære skjenkestader, innsyn til biblioteket – og holkeføre

Litt malurt

No har det vore mange lovord om Tromsø. Tromsø er ein flott og inkluderande by, med eit kompakt bysentrum og lange tradisjonar som sentrum for handel. Lenge var det her i sentrum at handelen blomstra. I dag ligg serveringsstadene tett i tett, her er også rikeleg med frisørar innimellom. Urmakarbutikkane held stand ser det ut til – kostbare klokker er visst ettertrakta av velståande asiatiske turistar, som det er mange av. Vinterturismen har hatt ei eksplosiv utvikling. Og turistane flokkar seg i suvenirbutikkane. Med nokre unntak er mange av dei gode gamle butikkane borte, og sentrum er prega av fleire tomme butikklokale.

Forklaringa er her – som for så mange andre byar i Norge – etablering av kjøpesenter utanfor bykjerna. Jekta Storsenter ligg på andre sida av øya, nær flyplassen. Med sine 130 butikkar er Jekta det kjøpesenteret i Nord-Norge som har flest butikkar.

Eit utval tomme lokale i Storgata i Tromsø – samt ein «Tourist Shop»

Det er mange som er bekymra over utviklinga, også representantar for handelsstanden. Dette er kjent problematikk i mange byar. Eg siterer frå eit innlegg i iTromsø 10. februar 2017:

…..Men vi sover i timen når det kommer til utviklingen av sentrum som handels- og opplevelsesdestinasjon for byens befolkning og turistene. Min erfaring er at uten turistene er det vanskelig å drive butikk i sentrum. Dette er en trend som har kommet for alvor de siste par årene, og takket være turistene har trenden bremset opp. Men om vi som bor i Tromsø slutter å bruke sentrum er det bare turistene igjen. Det gir ingen verdi for turistene å komme til sentrum for å gå i en historisk kulisse. Vi må være bevisste og sørge for at tilbudet i sentrum er attraktivt også for oss som bor og lever her. Samtidig må vi utnytte vår forbrukermakt og bidra.

Levande lokaler?

Tromsø vart i 2016, saman med Arendal og Lærdal, plukka ut til å delta i eit pilotprosjekt for aktivitet i Tromsø sentrum. Prosjektet heiter «Levende lokaler». Tromsø vart valgt ut fordi dei allereie hadde sentrumsutvikling på dagsorden.

Kva er resultatet så langt? By- og regionforskningsinstituttet/Høgskolen i Oslo og Akershus – NIBR – har oppsummert arbeidet i ein midtvegsrapport for prosjektet. I Tromsø melder prosjektleiinga at det ikkje er sentrumsdød, men svært høg turnover i tomme lokaler. Dessutan er byen ein typisk «av/på-by» som yrer av liv når det er festivalar og andre større arrangement, men at mellomrommet til neste begivenheit kanskje er stille. Dei medgir likevel at det er ein del tomme lokale å sjå. Tromsø skil seg ut ved at dei til no har hatt ei hovudvekt på kunst- og kulturaktivitetar i forsøka på å fylle tomme lokaler.

I rapporten er peikt på dei generelt mange utfordringane ein møter på undervegs: gårdeigarbiletet er fragmentert og uoversiktleg og det er mange ulike aktørar inne i biletet, det er krevjande å få til samarbeid når det kostar tid og pengar osv.. For Tromsø sitt vedkomande er det i tilknyting til LL-prosjektet eit samarbeidsprosjekt mellom gårdeigarar, øvrige verksemder og kommunen om profilering, handel, sentrumsutvikling og kultur.

Det står mykje meir om prosjektet i NIBR-rapport 2017:6

Så kva seier rapporten om vegen vidare? Det vert reist spørsmål om kven som skal ha nøkkelrollen – offentlege eller private. I oppsummeringa vert gitt uttrykk for at det ikkje er eit enten – eller, men eit både – og, der begge partar jobbar med same prosjekt, men med ulike oppgåver og roller. Dette burde vere innlysande. Det er då også desse spørsmåla som ein tar med seg inn i siste del av pilotperioden, for drøfting med kommunen, gårdeigarar, næringslivets og sivilsamfunnets nøkkelpersonar og lag.

Vi kryssar fingrane og håper på eit levande bysentrum i Tromsø – også i byen sine feberfrie periodar!

PS. Når bileta frå sentrum i det føregåande ser folketomme ut kjem det av at dei er knipsa på siste festivaldag sundag ettermiddag etter at det meste har roa seg.

Posta januar 26, 2018januar 26, 2018 av livsundheim 1

Litt av kvart i Kraków

Eg har vore ein tripp til Kraków, den historiske storbyen i regionen Lille Polen i sørlege Polen. Byen er eit populært reisemål for nordmenn og andre nasjonalitetar. Til europeisk storby å vere er det påfallande liten variasjon i hudfarge å sjå i bybiletet. Eg såg éin svart mann, elles var det kvite og asiatar. Ingen romfolk, ingen somaliar å sjå. Men no var det ikkje det nye polske regimet sin autoritære og framandfiendtlege politikk eg skulle skrive om. Eg tar også litt lett på omtalen av dei kjente turistattraksjonane. Så skal eg heller bruke litt meir plass på det ein kan oppleve om ein rører seg litt utanfor bykjerna.

Gamlebyen

Det som er lettast å la seg imponere av i Kraków er sjølvsagt gamlebyen Stare Miasto, med den gigantiske markedsplassen Rynek Glówny med kleshallen, dei gamle bygningane og kyrkjene, dei trivelege gatene, parkane, slottet på Wavel, gatelivet, hyggelege kaféar og restaurantar osv. Kraków sin gamleby har vore på UNESCO si verdsarvliste sidan 1978.

Den gamle jødiske bydelen

I gangavstand frå gamlebyen ligg den jødiske bydelen Kazimierz. Her finn ein mange artige småbutikkar og kaféar, sjekk gjerne Josefa-gata. Og på Hamza på Szeroka-plassen kan ein få god mat med inspirasjon frå Midt-Austen.

Kazimierz med den gamle synagogen i midten til høgre. Radler – blanding av øl og sitronbrus – er forfriskande. Pus held auge med forbipasserande.

Saltgruva i Wieliczka

Besøk i den berømte saltgruva i Wieliczka er nesten eit must. Vi satsa på ei organisert utflukt og vart guida kilometervis gjennom gruvegangane med stopp på utvalde stader undervegs. Alt i alt er det 300 km med gangar. Gruvedrifta skriv seg frå 700 år tilbake, men drifta er no avslutta. Gruva står på UNESCO si verdsarvliste.

Frå saltgruva med kyrkje og kunstverk av salt. Bl.a. ein versjon av Rembrandts «Nattverden».

17. mai på Schindlermuseet

Vi spaserte på den nye gang- og sykkelbrua «Bernatek» over Wisla til det nye Schindler-museet. Museet er etablert der Oskar Schindlers emaljefabrikk låg. Historien om korleis Schindler berga livet til jøder som arbeidde på fabrikken er velkjent og også filmatisert (Schindlers liste, 1994). Museet ligg i Podgòrze, der den jødiske gettoen låg. Vi tenkte at 17. mai kunne vere ein passande dag å besøke dette museet. Det er greit å bli minna om kva det er å bli frårøva fridom og sjølvstende.

Stader ein kan passere på veg til Schindlermuseet. Kyrkja er Corpus Christi i Kazimierz, dei andre bileta er frå området på sørsida av Wisla, i Podgórze..

På vegen vart vi forøvrig vitne til nordmenn si feiring av nasjonaldagen. Vi får jo gå ut frå at dei som flaggar med det norske flagget utanlands ikkje let seg provosere om det skulle dukke opp eit og anna ikkje-norsk flagg på nasjonaldagen heime!

Schindler-museet

Om Oskar Schindler

Tannturistar

Krakow har forresten ei anna veksande gruppe tilreisande: dei som vil ha fiksa eller bytta ut tanngarden. Her er tannklinikkar som yter tenester for halve prisen av heime. Taxisjåføren som kjørte oss til flyplassen kunne fortelje at dei tener godt på talrike taxiturar mellom flyplassen, gamlebyen, tannklinikk og saltgruva i Wieliczka.

Art in Art

Museet for samtidskunst, som ligg vegg i vegg med Schindler-museet, har for tida den fornøyelege utstillinga «Art in Art». Her har fleire kunstnarar laga meir eller mindre respektfulle versjonar av kjente klassiske verk. Her er nokre smakebitar:

Dei origniale verka over av Leonardo da Vinci (Dame med hermelin – maleriet er å finne i Kraków), Jan van Eyck (Arnolfinos bryllup), Piet Mondrian og Andy Warhol har fått ny vri:

Las Meninas (Velázquez) og Mordet på Marat (David) er framstilt slik:

Meir informasjon om museet og denne utstillinga er å finne på museet si heimeside.

På sykkel til Nowa Huta

Vi leigde syklar i ei sidegate til markedsplassen, og drog på sykkeltur langs elva Wisla til drabantbyen Nowa Huta. Wisla (uttalast Wiswa) renn gjennom byen, med grøntareal og gangstiar på begge sider. På nordsida er det tilrettelagt med sykkelveg. Kraków viser seg å vere ein grøn by godt tilrettelagt for syklistar. Mange nyttar sykkelvegen langs elva som transportåre, frå og til arbeid.

Sykkelveg langs Wisla, med ny og gang- og sykkelbru til andre sida. Fint utsmykka med atletar i mange idrettsgreiner.

Nowa Huta ligg ei dryg mil aust frå sentrum. Ein kan følgje elva det meste av vegen, men det er merka sykkelfelt vidare heilt fram. På vår veg kunne vi konstatere at det i Kraków som i dei fleste andre byar er grodd opp kjøpesenter og ny tett blokkutbygging utanfor bykjerna.

Nowa Huta («Nye stålverket») vart grunnlagt som by i 1949 og vart i 1951 ein del av byen Kraków. Landets største stålverk «Vladimir Lenin» vart opna i 1954. Det låg ideologiske motiv bak etableringa av byen. Eit stort tal industriarbeidsplassar skulle styrke den kommunistiske samfunnsorden, og den nye byen skulle verte ei motvekt mot den borgarlege og katolske byen Kraków. Bydelen vaks kraftig på 60-talet, men vart ramma av økonomisk krise på 80-talet og veksten stoppa opp. I dag har bydelen om lag 200 000 innbyggjarar. På 80-talet med Solidaritetsrørsla vart Nowa Huta eit senter for opprør og til dels valdelege demonstrasjonar.

Nowa_Huta_jako_idealne_socjalistyczne_miasto — Bystrukturen i Nowa Huta (foto frå Wikipedia)

Nowa Huta vart utforma med eit monumentalt bysentrum i streng klassisk sosialrealistisk stil, etter mønster frå renessanse- og barokkarkitektur. Sentrum er eit framifrå eksempel på denne stilen, som var dominerande fram til 1956. Etter den politiske liberaliseringa vart det lempa på dette, og det vart oppført bygg i meir modernistisk retning, bl.a. med inspirasjon frå svenske arkitektar. Den sentrale plassen, som tidlegare hadde ein statue av Lenin, er no omdøypt til Ronald Reagans plass. Statuen er visstnok hamna i Sverige.

I den klassisk prega delen av Nowa Huta. Ronald Reagans plass oppe til høgre.

Eksempel på bygningskompleks i Nowa Huta

Vi inntok lunsj på restaurant Stylowa, som hadde ei høg stjerne i tidlegare tider. Her har ein halde på stilen frå 70-åra. Også menyen er tradisjonell – og rimeleg. To rettars lunsj – suppe og kjøtkaker, med Kompot attåt (som viste seg å ikkje vere dessert, men ei nokså tam raud saft) til 14,90 ZL, det vil seie ca 35 kr. Det var lite turistar å sjå i strøket. Om ein vil kjenne litt på stemninga frå tida før jernteppet si oppløysing, er Nowa Huta staden å besøke.

Restauranten Stylowa – og tidtrøyte i parken.

Ein kan meine mykje om måten det er planlagt på i Nowa Huta. Ein ting er sikkert: grøntstrukturen er rett så imponerande, velstelt og godt tilrettelagt. Dei såg ut til å ha det triveleg, dei eldre herrane som sat og spelte kort i parken. Ved sida var det plassert eit bokskap der ein kunne legge inn bøker som folk kunne forsyne seg av.

På denne og denne sida kan ein lese meir om Nowa Huta.

Planlegging og fortetting

Med Nowa Huta i minne går tankane til fortettingsdiskusjonen her heime. Samordna areal- og transportplanlegging er det rådande paradigmet innan samfunnsplanlegging, med satsing på regionale senter og fortetting rundt kollektivknutepunkt. Fornuftig alt saman. Men det må fortettast med vett. Utbyggjarar ønskjer høg tomteutnytting, og overordna arealplanar prioriterer fortetting nær bybanen og kollektivtilbod. Dei grøne områda er under press, og i strandkanten veks det opp blokker utan påfallande mykje areal til leik og rekreasjon. Eg har i eit tidlegare innlegg beklaga meg over utviklinga i Sandviken.

I Bergens Tidende 20. mai var det eit oppslag om bebuarar på Slettebakken som kjente seg som jaga vilt. Asbjørn Kristoffersen hadde i same nummer ein kommentar der han stiller spørsmål ved miljøkvaliteten i fortettingsområda. Han uttrykte også skepsis over blokkifiseringa som også hadde spreidd seg til strilelandet. Og har ein tatt for hardt i når det gjeld forventa folkevekst og bustadbehov?

Slettebakken og Landås vart bygd ut på 50-talet. Når ein besøker desse bydelane kan ein tydeleg merke at dette er planlagte bydelar, med grøntstruktur og infrastruktur tilpassa og dimensjonert etter bebyggelse og folketal. Det er beklageleg når fortetting bryt opp etablerte og velfungerande strukturar. Tett utbygging krev tilsvarande god tilgang til nære grøne område med gode lysforhold, om ikkje livskvaliteten skal forringast for store og små.

Nowa Huta er neppe noko ideal for notidas planlegging. I 2017 er det andre utfordringar å ta fatt på enn på 50- og 60 talet. Men det er då faktisk element frå den tidas planlegging som ikkje fortener å hamne på historia sin skraphaug?

Posta mai 29, 2017mars 16, 2018 av livsundheim 0

Med hjarte på/i/for rette staden

Mine gamle kolleger hadde mykje moro av vanen eg la meg til i løpet av det året eg øva meg på å bli pensjonist. På onsdagane kl. 1610 slo eg på fjernsynet der «Med hjarte på rette staden» (eller Heartbeat som det heiter på originalspråket) går i evig reprise på NRK2. No er nettopp bunken snudd slik at vi har fått omstart på dei aller første episodane. Alf Ventress og Oscar Blaketon er kraftig forynga og sist nemnde er ikkje gått av med pensjon enno, men driv framleis og terroriserer undersåttane sine. 60-talsmusikken rular, og vekker til live sterke minner om mi ungdomstid på 60-talet.

I den tilsynelatande fredelege fiktive småbyen Aidensfield i Yorkshire blir den lokale politistyrken stadig sett på prøve av så vel lokale småskurkar som litt meir utspekulerte framande som kjem for å skape trøbbel. Men det var ikkje dette eg skulle snakke om. Heller ikkje om livet på den lokale puben, der både høg og låg i lokalsamfunnet samlar seg om ein pint eller fleire. Eller kanskje dette likevel kan vere eit bakteppe?

Som mangeårig innbyggar i Sandviken har eg fått eit hjarte som bankar for denne heilt spesielle bydelen. Eg delar patriotismen med mange som ivrig legg ut bilete og lokalhistorie på sosiale media. Sjølv har eg har vore så lenge på denne kanten av byen at til og med Ottoen – byoriginalen som gjekk bort sist julaften – brukte sykkelen sin til å sykle på den gongen eg gjorde mitt inntog i Sandviken. For kvar gong eg har flytta, har flyttelasset berre gått litt lenger utover Frå småbyidyllen i Rosegrenden, via Hatleberg og Fagernes i Breiviken har eg arbeidd meg nordover slik at eg til slutt havna på Lønborg, og altså no stangar mot den gamle bygrensa mot Åsane. Vi er naboar med dagens Hellemyrsfolk (det er ein annan historie som eg kanskje kjem tilbake til ein annan gong).

Sandviken er frå naturen si side velsigna med nærheit til sjøen og til fjellet. Og same kor ein befinner seg kan ein sjå sjøen og utsikten vestover. Om ikkje akkurat frå eige vindauge, så i alle fall eit gløtt om ein tar nokre skritt utandørs. Eller kanskje heller såg. For kva er det som skjer? Heile strandsona er no i ferd må i bli nedbygd av ruvande bustadblokker som stenger for utsyn og tilgang til sjøen. Siste skotet på stammen (eller for baugen, alt ettersom) er det som no er i ferd med å reise seg i Elsesro, næraste nabo til Gamle Bergen. Det skal seiast at den gamle bebyggelsen som no er riven, ikkje akkurat var nokon pryd, men må ny utbygging skje på ein så brutal måte?

Eg er på ingen måte mot fortetting der dette er tenleg for byutviklinga. For å skape ein levande by er det viktig å legge til rette for varierte bustader som kan fylle behovet for fleire grupper, også unge og barnefamiliar. Men dei nye leilegheitene som reiser seg i strandkanten er svindyre og knapt eigna for yngre familiar. Dette gjeld forøvrig ikkje berre Sandviken. Det er freistande å kalle dette skurkaktig utbygging.

Eg er heller ingen nostalgikar som vil bevare Sandviken som ein småby med små kvite trehus – slik som i museet Gamle Bergen. Og eg ser også at noko av dei gamle næringsbygga lyt vike. Men hadde det ikkje vore fint om ein tok vare på det beste kvalitetane ved bydelen, at det vart lagt til rette for fleire grøne område og møteplassar, ja, tenk om det hadde vore ein samanhengande strandveg langs heile Sandviksbukta?

Som byutviklar og utbyggar lyt ein ha hjartet på – og for -rette staden!

Posta januar 13, 2017juni 22, 2017 av livsundheim 4

Livsløp

Stort og smått om liv og litteratur